درد دندان عقل: کدام مسکن و کدام روش خانگی کمک می‌کند؟

جواب کوتاه به «مسکن قوی»: برای درد دندان عقل معمولاً نیازی به داروی قوی نیست. رهنمود ۲۰۲۴ انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) مسکن‌های غیرمخدر بدون نسخه را انتخاب اول برای درد حاد دندانی می‌داند و مسکن مخدر را فقط در موارد خاص و با تجویز پزشک مناسب می‌داند. نوع مسکن را پزشک یا داروساز با توجه به سن و بیماری‌های شما تعیین می‌کند. اگر درد با مسکن معمولی آرام نمی‌گیرد، این نشانهٔ نیاز به معاینه است، نه نشانهٔ نیاز به داروی قوی‌تر. شست‌وشو با آب‌نمک هم در راهنمای بالینی اسکاتلند (SDCEP) برای التهاب لثهٔ دندان عقل آمده است.

دکتر شیدا بیابانی قلیچی، دندانپزشک با بیش از یک دهه سابقه و فلوشیپ زیبایی از دانشگاه جنوا، در کلینیک خود در پاسداران تهران دندان عقل را معاینه می‌کند و در صورت نیاز جراحی آن را انجام می‌دهد.

دندان عقل به‌ عنوان آخرین دندان ‌های آسیاب، معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی رشد می ‌کند. این دندان‌ها به دلیل فضای کم در فک ممکن است به‌ صورت نهفته یا نیمه‌ نهفته رشد کرده و باعث درد، التهاب و حتی تورم شوند. اگر شما هم از درد دندان عقل یا درد لثه دندان عقل رنج می‌برید، در این مقاله از بلاگ دکتر شیدا می‌خوانید کدام روش‌های خانگی پشتوانهٔ علمی دارند، مسکن‌ها چه نقشی دارند و چه نشانه‌هایی نیاز به معاینه دارند.

روش‌های خانگی کاهش درد دندان عقل

مسکن‌های بدون نسخه برای درد دندان عقل

رهنمود سال ۲۰۲۴ انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) دربارهٔ درد حاد دندانی، مسکن‌های غیرمخدر مثل ایبوپروفن و ناپروکسن را انتخاب اول می‌داند؛ مسکن‌های مخدر (اپیوئیدی) فقط در موارد خاص و با تجویز پزشک. این مسکن‌ها درد را موقتاً کم می‌کنند. نوع و مقدار مصرف به سن و بیماری‌های زمینه‌ای شما بستگی دارد؛ فقط طبق برگهٔ دارو و پس از پرسیدن از پزشک یا داروساز مصرف کنید.

• کمپرس سرد

کمپرس سرد روی گونه برای بعضی‌ها حس بهتری دارد. این فقط راحتی موقت است و جای معاینه را نمی‌گیرد.

• غرغره آب نمک گرم

راهنمای بالینی SDCEP برای التهاب حاد لثهٔ دندان عقل (پریکورونایتیس)، شست‌وشو با آب‌نمک یا دهان‌شویهٔ دارویی کلرهگزیدین ۰٫۲٪ را توصیه می‌کند. هدف، تمیز نگه داشتن ناحیه است و این کار جای معاینه را نمی‌گیرد.

• دهان‌شویه ضدعفونی‌کننده

در راهنمای بالینی SDCEP، دهان‌شویهٔ دارویی کلرهگزیدین ۰٫۲٪ یکی از دو گزینهٔ شست‌وشوی پریکورونایتیس است. مصرف آن با نظر دندانپزشک یا داروساز باشد.

• مراجعه به دندانپزشک در صورت درد مداوم

اگر درد و تورم شدید است یا با وجود مسکن بدتر می‌شود، فوری به دندانپزشک مراجعه کنید. راهنمای بالینی SDCEP سخت باز شدن دهان و تورم صورت را نشانهٔ گسترش عفونت می‌داند. اگر درد با طعم بد در دهان، تب بالا یا احساس بیماری همراه است هم زودتر معاینه شوید.

طبق راهنمای بالینی SDCEP، آنتی‌بیوتیک معمولاً لازم نیست و فقط وقتی تجویز می‌شود که علائم گسترش عفونت، عفونت عمومی (مثل تب) یا ضعف سیستم ایمنی وجود داشته باشد. پس خودتان آنتی‌بیوتیک مصرف نکنید؛ تصمیمش با دندانپزشک است. در برخی موارد، درمان قطعی جراحی دندان عقل نهفته است.

مسکن قوی برای درد دندان عقل: چه وقت لازم است؟

منظور از مسکن قوی معمولاً داروی نسخه‌ای است و فقط وقتی مطرح می‌شود که مسکن‌های معمولی کافی نباشند یا قابل مصرف نباشند، و تصمیمش با پزشک است. طبق رهنمود ADA، تجویز مسکن مخدر «محض احتیاط» توصیه نمی‌شود. دردی که با مسکن معمولی آرام نمی‌گیرد معمولاً نشان می‌دهد علت، مثل عفونت لثه یا فشار دندان نهفته، باید دیده شود. با تب، تورم صورت یا سختی باز کردن دهان، زود به دندانپزشک مراجعه کنید.

جمع‌بندی

مسکن‌های بدون نسخه و شست‌وشو با آب‌نمک می‌توانند درد را موقتاً کم کنند، اما علت را برطرف نمی‌کنند. اگر درد شدید است، با مسکن آرام نمی‌شود یا با تورم صورت، سختی باز کردن دهان یا تب همراه است، معاینه لازم است. دکتر شیدا بیابانی قلیچی در کلینیک خود در پاسداران دندان عقل را معاینه می‌کند و اگر لازم باشد، جراحی دندان عقل را انجام می‌دهد. مشاورهٔ حضوری اولیه با وقت قبلی رایگان است. برای وقت معاینه در واتساپ پیام بدهید.

پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ درد دندان عقل

برای درد دندان عقل چه مسکنی بخورم؟

رهنمود ۲۰۲۴ انجمن دندانپزشکی آمریکا، مسکن‌های غیرمخدر را انتخاب اول می‌داند. نوع و مقدار مصرف به سن، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای دیگر شما بستگی دارد؛ فقط طبق برگهٔ دارو و پس از پرسیدن از پزشک یا داروساز مصرف کنید. ما از راه دور دارو یا دوز تعیین نمی‌کنیم.

آیا برای درد دندان عقل مسکن قوی لازم است؟

دردی که با مسکن معمولی آرام نمی‌گیرد نشانهٔ نیاز به معاینه است، نه نشانهٔ نیاز به داروی قوی‌تر. طبق رهنمود ADA، مسکن مخدر فقط در موارد خاص و با تجویز پزشک مناسب است.

کی درد دندان عقل را جدی بگیرم؟

اگر درد با تب، تورم صورت، سختی در باز کردن دهان یا طعم بد در دهان همراه است یا با وجود مسکن بدتر می‌شود، زود به دندانپزشک مراجعه کنید. راهنمای بالینی SDCEP سخت باز شدن دهان و تورم صورت را نشانهٔ گسترش عفونت می‌داند.

برای درد دندان عقل آنتی‌بیوتیک لازم است؟

معمولاً نه. طبق راهنمای بالینی SDCEP آنتی‌بیوتیک فقط وقتی تجویز می‌شود که علائم گسترش عفونت، عفونت عمومی (مثل تب) یا ضعف سیستم ایمنی وجود داشته باشد. خودسرانه آنتی‌بیوتیک مصرف نکنید.

برای معاینهٔ دندان عقل در تهران کجا بروم؟

در کلینیک دکتر شیدا بیابانی قلیچی در پاسداران، بوستان هشتم، دندان عقل معاینه و در صورت نیاز جراحی می‌شود. از صفحهٔ جراحی دندان عقل اطلاعات بیشتر بگیرید یا در واتساپ پیام بدهید.

منابع

1. Carrasco-Labra A و همکاران. Evidence-based clinical practice guideline for the pharmacologic management of acute dental pain in adolescents, adults, and older adults. J Am Dent Assoc، ۲۰۲۴. PubMed
2. انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA). Acute pain management after tooth extraction. ADA.org
3. SDCEP. Acute pericoronitis including erupting teeth in children. SDCEP

اگر قصد معاینه دارید، نشانی، ساعت کاری و خدمات مجموعه را در صفحهٔ کلینیک دندانپزشکی دکتر شیدا در پاسداران ببینید.